Ter land, ter zee en in de lucht

Het walvisteam (PolE, Roseline Beudels)

29/03 – We verlaten South Georgia en zetten koers naar de South Sandwich Islands. Vandaag staat onze eerste helikoptervlucht op het programma, als de weersomstandigheden meevallen. Het idee is om, eens we de 12 mijlen-zone hebben verlaten rondom het eiland waarbinnen we geen toestemming hebben om te vliegen, naar het noorden te vliegen om dan richting zuidwest af te dalen langs de steile wand waar de zeebodem snel diepte wint. Deze ‘slope’ zorgt er immers voor dat voedsel uit de diepzee naar boven wordt gestuwd, wat heel wat dieren o.a. walvissen aantrekt. Om 8u30 begeven we ons naar het helidek en de werkruimte waar de helikopters staan voor een veiligheidsbriefing. We moeten onze overlevingspakken aanpassen en een geschikte helm uitzoeken. Net vijf knaloranje teletubbies ;-)

 

Om 13u00 is het briefing in de meteokamer bij Max samen met Gerhard Borhmann, de hoofdwetenschapper aan boord, de kapitein, de piloot en wij. De weersvoorspellingen vallen tegen en een vlucht zal er vandaag vermoedelijk niet inzitten. Dan maar terug naar de brug. Tegen 14u is het dan eindelijk zo ver: onze eerste blows! Drie Gewone vinvissen. Nu is het uitkijken naar meer. Snel volgt ook onze eerste Blue petrel. Nog wat blows in de verte. Ondertussen lijkt het weer flink opgeklaard. Ik pols nog eens bij Roland, de helikopterpiloot, of er toch geen vlucht meer zou inzitten vandaag. Hij had het ook al opgemerkt en bracht alles al in gereedheid. We checken nog even bij meteo-Max en vragen vervolgens toestemming aan de kapitein en Gerhard. It’s a go! Om 15u verzamelen Henri, Gerald en ik op het helidek en trekken ons overlevingspak en helm aan. Net wanneer we in de helikopter klaarzitten om op te stijgen, zie ik vlak naast de boot een Bultrug verscheidene keren met zijn staart op het water slaan. Is dit wel een goed moment om te vertrekken?  Wanneer de helikopter opstijgt, gaan we onmiddellijk op zoek naar de Bultrug. Helaas, we vinden hem niet meer terug. Dan maar verder naar onze eerste locatie. Het blijkt meteen een schot in de roos met een eerste waarneming van Zuidkaper. Niet veel later volgen er nog twee en nog een moeder met kalf. Dan is het even afwachten en genieten van de sporadische ijsbergen die onder ons door schuiven. Op weg terug naar de boot, zien we onder ons een aantal blows. Zes gewone vinvissen. Iets verder nog een groepjes van vijf Gewone vinvissen. Een geslaagde vlucht!

Zuidkaper (PolE, Henri Robert)

Na landing begeven we ons naar de brug om ons relaas te doen. Daar blijken ze ook niet stil gezeten te hebben. De boot kwam terecht midden in een voedselplaats van Bultruggen. Overal staarten, blows en foeragerende Bultruggen. Vele tientallen zeehonden, prions, albatrossen en ander zeeleven deelden in het feest. De brug werd overspoeld door mensen die graag een glimp  van dit spektakel wilde opvangen.

29/03 – Aangezien we ons steeds meer in oostelijk richting begeven, wordt het ook steeds vroeger licht. Terwijl we in Punta Arenas pas om 7u startten met de eerste shift, is dat ondertussen al 5u30 geworden.  Het is dus een vroege maar zonnige ochtend. De wind nam afvan 6-7 beaufort tot slechts 2-3 beaufort, met een zo goed als gladde zee tot gevolg. Perfect walvisweer! En inderdaad, nog geen 5 minuten na de start van onze shift, zien we onze eerste groep Bultruggen in de verte. Drie staarten gaan de lucht in wanneer ze een diepe duik nemen. Mooi! Even later vindt ook Henri een groep Bultruggen aan zijn kant. Dan plots drie hoge blows: Gewone vinvissen. Nog twee Bultruggen duiken op vlak voor de boot. Een V-vormige blow: Zuidkaper!  Een Light-mantled sooty albatros zweeft sierlijk voorbij. Gerald is het dek gaan checken en komt terug met slecht nieuws. De Koereiger die al de ganse tijd met ons meereisde heeft het niet gehaald. Het beestje was uitgemergeld van al die dagen zonder eten. Jammer.

Om 8u15 is het briefing bij meteo-Max. De weersomstandigheden lijken optimaal voor een helikoptervlucht. René-Marie en Roseline vliegen samen met Markos en piloot Sacha richting zuidoost. De hoge aantallen walvissen van vanochtend doen de verwachtingen stijgen. En terecht! Bij terugkomst melden ze 36 walvissen, waaronder Gewone vinvissen, Zuidkapers en Bultruggen. Een groep van een 100-tal dolfijnen vergezelt enkele Zuidkapers: Zuidkaperdolfijnen?

Ondertussen neemt de actie op de brug geleidelijk wat af. Nog enkele Zuidkapers, enkele verre blows, nog een enkele Bultrug.

Ready for takeoff (PolE)

De namiddagvoorspelling van meteo-Max is iets minder gunstig. De opening tussen twee fronten waarin we ons bevinden, sluit zich geleidelijk aan. Toch krijgen we toestemming om te vliegen. Het doel van deze missie is een onderzeese vulkaan te gaan bekijken die twee maanden geleden is uitgebarsten. De kapitein wil immers weten of er ondertussen een eiland is ontstaan (vulkaan zat slechts 27 meter onder het wateroppervlak), of er puimsteen op het water ligt en of er nog vulkanische activiteit plaatsvindt die zichtbaar zou zijn aan de hand van gasbellen die bovenkomen. Enkel wanneer de kust veilig blijkt, zal het schip zich begeven naar dit belangrijke onderzoeksgebied Protector Schoal. Dus wij op weg. Enkele minuten na het opstijgen zien we een eerste groepje van drie Bultruggen. Niet veel later opnieuw twee exemplaren. Ondertussen begint het te betrekken en zakken de wolken naar beneden. We krijgen opdracht recht naar de vulkaan te vliegen. Een grondige inspectie van de zone laat niets abnormaals zien. De kust is veilig. We keren terug naar het schip. Onderweg komen we nog twee groepen van een vijftiental dolfijnen tegen, opnieuw mogelijk Zuidkaperdolfijnen. Foto’s maken blijkt helaas zo goed als onmogelijk. Geen bevestiging dus.

Ook op de brug was het in tussentijd vrij rustig: wat Blue en Kerguelen petrels en een enkele Bultrug. We kunnen tevreden zijn.